Интервјуа

Градското зеленило може да „исфилтрира“ одредени аерозагадувачи и да го намали нивното количество

вторник, 16 ноември 2021

Интервју со проф.д-р Никола Николов, редовен професор на Факултетот за шумарски науки, пејзажна архитектура и екоинженеринг „Ханс Ем“ во кое зборува за состојбата со шумите во државата, за последиците од пожарите, нивното влијание на стакленичките гасови, за проблемот што го има Скопје со одржувањето и заштитата на постоечкото зеленило, неопходноста од систематско следење на здравствената состојба на градското зеленило во релација со аерозагадувањето, за постоењето генерално добра законска регулатива во Македонија, но која сепак, не се спроведува во пракса што придонесува за огромни и еколошки и економски штети

 

 

МАРИЛИ: Како експерт во областа на шумарството и заштита на шумите, а во пресрет на глобалната политика за спас на шумите на планетата, што беше фокус на светскиот самит за клима КОП26 во Глазгов, кажете ни кои се официјалните податоци за шумскиот фонд во нашата земја и каква е неговата распространетост околу поголемите градски центри? 

НИКОЛОВ: Според покриеноста на својата територија со шуми Македонија е малку над просекот на Европа, односно, околу 43проценти од територијата на Македонија е под шума. За жал, последната официјална инвентаризација на шумскиот фонд (според соответна методологија за таа цел) во Македонија е направена далечната 1977 година. Но, тоа не значи дека немаме податоци за шумите. Секако дека во последните осум децении перманентно и прецизно се собираат податоци за шумите кај нас, соответно на нашата постоечка регулатива. Таканаречената инвентаризација на шумите е специфична операција која, покрај националните статистики, периодично ја спроведува секоја држава користејќи соответна методологија за таа цел, меѓународно усогласена и усвоена.

Според податоците од проектот на FAO „TCPF Оценка на методологијата за спроведување на инвентар на шумите (TCP/MCD/3604)“, вкупната површина на шума, шумско земјиште и голини (проценета во 2017 година) изнесува 1.122.258 хектари, од кои 1.001.489 хектари се шума, 109.126 хектари шумско земјиште и 11.643 хектари се т.н. голини. Ова, генерално, е во согласност со официјалните податоци од Државниот завод за статистика, плановите за управување со шумите (ЈП „Македонски шуми“, други субјекти кои управуваат со шумите и Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство). Најзастапени дрвни видови се дабот (околу 50%), буката (околу 30%) и борот (околу 8%). Околу 85 % од шумите се чисти и мешани лисјарски шуми, околу 9 % се чисти и мешани иглолисни шуми и околу 6 % се мешани лисјарски и иглолисни шуми. 

Што се однесува до нивната распространетост, покриеноста со шума на 8-те плански региони во Македонија се движи од 34,9 % покриеност во Пелагонискиот регион до 53,8 % во Југозападниот регион.

Генерално, сите поголеми градови во Македонија во својата поблиска околина имаат шумски површини, со исклучок на Велес и Штип чија непосредна околина не е така богата со шуми.

 

МАРИЛИ: Со оглед на ширењето на големите градови, особено на Скопје, колкав процент по глава на жител треба да отпаѓа на дрвја и зеленило, од аспект на намалување на загадувањето на воздухот? Колку со зелената маса во и околу урбаните средини се намалува загадувањето?

НИКОЛОВ: Постојат разни податоци за тоа, но според Светската Здравствена Организација за секој жител од поголемите градови потребно е да се обезбеди 9 квадратни метри зеленило. Но, тоа многу зависи од видот и состојбата на зеленилото, близината на шума или пошумувања до самиот град и т.н. Градот Скопје, во споредба со многу градови во Европа не е сиромашен со зеленило. Проблемот на Скопје е со одржувањето и заштитата на веќе постоечкото зеленило, но и непополнувањето со зеленило на поголеми голи простори низ градот.